perfectionisme

Een paar maanden geleden las ik een boek van Brené Brown met die titel. En iedere keer als ik het in de kast zie staan, voel ik een soort verontwaardiging. Blijkbaar is er moed voor nodig om niet perfect te zijn. Hoe langer ik daar over nadenk, hoe absurder ik die gedachte vind. Niks ten nadele van het boek of de schrijfster, maar ik word verdrietig van al dat perfectionisme.

Perfectionisme, wat is dat nou eigenlijk?

Bij perfectionisme wordt vaak gedacht aan de boeken of schoenen keurig op kleur in de kast. Als professional organizer kan ik dat nog onder ‘goed georganiseerd’ scharen. Mijn eigen kledingkast is bijv. redelijk op kleur gesorteerd omdat ik op die manier snel iets kan vinden.
Gaat het verder dan netjes gesorteerd en opgeruimd, schiet je bijv. in de stress als iemand een boek verkeerd terugzet of als je stapel shirtjes niet perfect recht ligt? Lees dan vooral verder….

Mijn Dikke van Dale geeft 2 omschrijvingen:
1. het streven naar volmaaktheid
2. godsdienstige opvatting dat de gelovige op aarde een zekere volmaaktheid kan bereiken

Streven wil al zeggen dat het een doorlopend proces is en dat je je doel nooit gaat behalen.
En de 2e omschrijving impliceert dat je niet perfect geboren wordt, maar dat je er iets voor moet doen om het (misschien) te worden.

Perfectionisme is geen eigenschap, je wordt er niet mee geboren. Het is gedrag, je vertoont perfectionistisch gedrag. De onderliggende oorzaak van dat gedrag is het gevoel niet goed genoeg te zijn.

Er zijn 2 typen perfectionisten:
1. de ploeterende perfectionist: omdat iets nooit af is, nooit perfect, blijft de perfectionist maar doorgaan en doorgaan. Het kan altijd beter.
2. de falende perfectionist: als je je doel onrealistisch stelt, dan is het van tevoren al onhaalbaar en begin je er maar niet eens aan.
Veel perfectionisten vertonen beide typen gedrag.

Een perfectionist handelt vanuit een overtuiging dat je iets zo goed kan doen, dat er niemand iets op aan kan merken. Omdat dat onmogelijk is, ga je de lat steeds hoger en hoger leggen. Kritiek of het uitblijven van complimenten is de bevestiging dat je niet goed genoeg bent en dat wil je kost wat kost voorkomen.
Perfectionisten stellen onrealistisch hoge verwachtingen, niet alleen aan zichzelf maar ook aan hun omgeving. Lukt het niet om dat perfecte doel te bereiken, dan wijzen ze naar hun omgeving die hen in de steek heeft gelaten. En uiteraard zoeken ze hoe ze een volgende keer nog beter hun best kunnen doen om die perfectie te bereiken.

Perfectionisten leven vanuit angst en controle. Perfectionistisch gedrag uit zich op ongelooflijk veel manieren. Als je al 10, 20, 30 of misschien wel 40 jaar zulk gedrag vertoont, dan is het niet altijd makkelijk om het bij jezelf te herkennen. Dan is dat gedrag zo eigen dat het voelt alsof je zo bent, alsof je altijd al zo geweest bent.

Terwijl ik dit typ, overvalt me een gevoel van vermoeidheid. Want dat is perfectionisme: vermoeiend, heel ongezond. Dat perfectionisme vaak leidt tot een burn-out moge duidelijk zijn.
Veel perfectionisten zijn er ook van overtuigd dat het een positieve eigenschap is. Dat is het niet!

Ik herken perfectionisme bij heel veel mensen om mij heen, omdat ik zelf ook op die manier in het leven heb gestaan. Inmiddels ben ik er gelukkig van verlost en leef ik vanuit vertrouwen. Vanuit het gevoel dat ik goed genoeg ben zoals ik ben. Natuurlijk heb ik ook nog mijn onzekerheden en angsten, maar die ken en herken ik en laat ik niet meer de regie nemen over mijn leven. En verstoppen doe ik ze ook niet.

Als ik met mensen in gesprek ga over perfectionisme en zeg dat het niet nodig is om altijd en overal een 10 na te streven, dan wordt er vaak gereageerd dat ze niet mee willen doen met een 6-jes cultuur. Nou, er zit daar nog een prachtig getal tussenin: een mooie 8!
Perfectionisme loslaten is niet hetzelfde als ‘met de pet ernaar gooien’. Goeie kwaliteit willen leveren, is ook niks mis mee. Fouten maken trouwens ook niet, dat is menselijk.

Dat perfectionisme geen eigenschap is maar gedrag is goed nieuws. Gedrag kun je namelijk veranderen. Dat kost wel tijd en moeite maar het kan. En ik kan je verzekeren: het is de moeite waard. JIJ bent de moeite waard!

Ik ben geen expert maar perfectionisme is een thema waar ik in de afgelopen twee jaar regelmatig mee bezig ben geweest. Het begon met het boek P.R.I.M.A. is perfect van Astrid Davidzon, daarna een themadag van mijn beroepsvereniging over perfectionisme met o.a. een lezing door Astrid, meerdere mini-cursussen perfectionisme loslaten en masterclasses, boeken van Brené Brown en heel veel artikelen online.

Wil je er meer over weten? Wil je van je perfectionisme af? Dan raad ik je aan om een kijkje te nemen op Astrid Davidzon – Zon in je leven of haar te volgen op social media. Zij geeft ongelooflijk veel informatie over alle manieren waarop perfectionisme zich uit. En wat er wel en niet werkt om er vanaf te komen.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.